Koronavirüs (Covid-19) Belirtileri

Koronavirüs, üst solunum yollarında şiddetli inflamasyon gelişmesine yol açan viral (virüs kaynaklı) ve bulaşıcı bir salgın hastalıktır. Yapılan araştırmalar, ortalama bir yetişkinin 5. günden itibaren belirti göstermeye başladığını kanıtlamıştır. Ancak bu süre hastanın genel sağlık durumu ile doğrudan alakalı olarak 2-14 gün arasında değişiklik göstermektedir.

Erken dönem Corona belirtileri, soğuk algınlığı ya da mevsimsel grip gibi hastalıklara benzer semptomlarla ilerler. Semptomlara bağlı olarak Covid 19 testi uygulanabilmektedir.

Ayırt edici Covid-19 belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Yüksek Ateş: Ateşin yükselmesi, bağışıklık sisteminin vücuda giren yabancı mikroorganizmalara karşı verdiği ilk tepkilerden biridir. Covid-19 nedeniyle ortaya çıkan hücre deformasyonu karşısında inflamasyon gelişebilir ve hastanın vücut ısısı 38 derece ve üzerinde seyredebilir. Bu sorun uygun tedavi başlamadığı sürece kendiliğinden iyileşme göstermez. İlk teşhis edilen korona vakalarında önemli bir bulgu olarak kabul edilse de, hastaların tümünde bu şikayetin görülmediği ortaya çıkmıştır.
  • Titreme ve Terleme: Sık görülen belirtiler arasında yer almasa da önemli bir bulgu olarak kabul edilebilir. Hastada yüksek ateş şikayeti oluştuktan sonrasında üşüme, titreme ya da terleme gibi semptomlar görülebilir. Bu belirti genel olarak kuluçka süresinde ortaya çıkmaktadır.
  • Öksürük: Korona virüsün boğaz hücrelerinde tahribat yaratması nedeniyle ortaya çıkan bir semptomdur. Oluşan tahriş, hastada uzun süren kuru öksürük nöbetlerine yol açar. Korona tedavisi başlatılmadığı sürece gerileme göstermeyen bu sorunun ilerlemesi halinde enfeksiyon oluşumu, soluk almada güçlük çekilmesi, balgam çıkarılması ve tahribatın ilerlemesi gibi sonuçlara yol açmaktadır.
  • Boğaz Ağrısı: Korona virüsün ilk belirtileri arasında yer alan öksürük sorununa bağlı olarak gelişir. Sesin değişmesi, konuşmanın ve yutkunmanın güçleşmesi, yemek yerken zorluk çekilmesi gibi şikayetlere neden olacak şiddette seyreden bir semptomdur. Boğaz ağrısı, klinik korona tablosunda sık görülen belirtiler arasında yer almamaktadır.
  • Nefes Darlığı: Yeni tip korona virüsün en önemli bulguları arasında yer almaktadır. Covid- 19, alt ve üst solunum yollarında tutulum gösteren bir virüs olduğu için ağır tahribata neden olur. Bu durum sonucunda ise hastanın aldığı nefesin yetmemesi hissi, soluk alıp vermede güçlük çekilmesi, kesik kesik nefes alıp verme gibi şikayetler ortaya çıkar. Göğüste duyulan baskı hissiyle birlikte görülebileceği gibi, KOAH ve astım gibi solunum hastalarında daha şiddetli bir seyir izlemektedir.
  • Damar İçi Pıhtılaşma: Covid-19’un damar içerisinde tutulum göstermesi sonucunda ortaya çıkan bir belirtidir. Kan hücreleri virüsten etkilenerek pıhtı haline dönüşebilir. Güncel korona sayısına oranla nadir görülen bu durum, özellikle genç yaştaki hastalarda ortaya çıkmaktadır. Ayak ve el parmaklarında görülen mor ya da kırmızı lezyonlarla kendini gösteren pıhtılaşma sorunu, ağrı duyumuna da yol açmaktadır.
  • Yorgunluk ve Bitkinlik Hissi: Korona virüsün en sık görülen belirtileri arasında yer alır. Vücutta gelişen inflamasyon ve bağışıklık sisteminin güçsüz düşmesi nedeniyle hastada genel bir halsizlik hissi oluşur. Bu durum sonucunda ise hareketsiz kalma isteği, konuşmakta güçlük çekilmesi ve çabuk yorulma gibi semptomlar açığa çıkar.
  • Kas ve Eklem Ağrıları: Şiddetli grip vakalarında olduğu gibi, hastaların büyük bir çoğunluğunda kas ve eklem ağrıları görülmektedir. Özellikle bacakları etkileyen ağrı şikayeti, hastaların hareket kaybı yaşamasına sebep olabilir.
  • Hıçkırık: Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından kısa süre önce kabul edilen bu belirti, oldukça nadir hastada görülmüştür. Virüsün nörolojik tutulum göstermesi ya da diğer semptomlara bağlı olarak gelişip gelişmediği ise henüz kesinlik kazanmamıştır. Ancak hıçkırık nöbetleri, diğer bulgular olmadan da korona belirtisi olarak ilan edilmiştir.
  • Baş Ağrısı: Eklem ağrıları, kas ağrıları, yorgunluk ve bitkinlik şikayetleriyle birlikte görülmektedir. Özellikle virüsün vücuda yerleştiği ilk günlerde ortaya çıkmaktadır. Şiddetli ağrı duyumunun yanı sıra uzun süre devam eden ağrı olarak tarif edilmektedir.
  • İshal: İlk korona vakalarında sık görülmese de ilerleyen dönemlerde önemli bir bulgu olarak kabul edilmiştir. Çünkü son dönemlerde görülen korona vaka sayısına göre hastaların büyük bir çoğunluğunda ishal şikayeti ortaya çıkmıştır. Özellikle iştahsızlık sorunu yaşayan kişilerde görülme riski bulunur.
  • Mideyi Etkileyen Sorunlar: Corona virüs nedeniyle görülen diğer şikayetlere bağlı olarak meydana gelebilir. Az sayıda hastada da olsa mide ekşimesi, bulantı ya da kusma gibi şikayetler ortaya çıkmaktadır. Özellikle ishal ve yüksek ateşin görüldüğü hastalarda rastlanan bir durumdur.
  • Burun Tıkanıklığı: Doğrudan solunum yollarını hedef alan Covid-19, tıpkı grip ve benzeri hastalıklarda olduğu gibi burun tıkanıklığına yol açabilir. Tıkanıklık hissinin yanı sıra akıntı, sinüslerde doluluk hissi ve geniz akıntısı şikayetleri ortaya çıkabilir. Aynı zamanda nefes darlığını tetikleyeceği için riskli bir bulgu olarak kabul edilir. Burun tıkanıklığının kendiliğinden geçmemesi durumunda mutlaka bir uzmandan yardım alınması tavsiye edilmektedir.
  • İştahsızlık: Virüsün vücuda girmesi ve bağışıklık sistemini güçsüzleştirmesi sonucunda ortaya çıkan bir durumdur. Hastanın genel sağlık durumu olumsuz etkilendiği için açlık duyulmaması, iştahsızlık ve yemek yeme ihtiyacının duyulmaması gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır. Özellikle ileri yaş grubunda bulunan hastalarda sık karşılaşılan bir belirtidir.
  • Konjonktivit: Virüs nedeniyle gözlerde enfeksiyon oluşması sonucunda açığa çıkan bir semptomdur. Gözlerde kızarıklık, şişlik, çapaklanma, sulanma, ışığa karşı hassasiyet oluşumu, burun akıntısı ve kulakların ön kısmında şişliklerin meydana gelmesi gibi bulgulara yol açmaktadır.
  • Duyu Kaybı: Yapılan araştırmalar, coronavirus nedeniyle koku ve tat alma duyularının kaybolduğunu kanıtlamıştır. Her iki durumun da ani bir şekilde geliştiği ve tedavi sonrasında iyileşme gösterdiği bildirilmiştir.

Covid-19 belirtileri kişiden kişiye göre değişiklik gösterebilir. Kimi hastalarda yalnızca bir semptom görülürken, kimi hastalarda da birçok belirti aynı anda ortaya çıkabilir. Bu durum kişinin genel sağlık durumu, bağışıklık sisteminin ne kadar güçlü olduğu, farklı bir kronik hastalığının olup olmadığı ve yaşam şartları ile doğrudan alakalıdır.

Korona Belirtileri Ne Zaman Ortaya Çıkar?

Corona virüsü, hasta kişiden sağlıklı kişiye bulaştıktan hemen sonrasında belirti vermez. Bu durumun sebebi ise virüsün 2 ila 14 gün aralığında kuluçka süresi geçirmesidir.

Belirtilerin ortaya çıkması, kişinin bağışıklık sistemi ve genel sağlık durumunun ne kadar iyi olduğuyla alakalıdır. Ancak koronavirüsün vücuda girmesinden sonra başlayan süreç, genel olarak şu şekilde ilerleme göstermektedir:

  • 3. Gün: Mevsimsel grip bulguları görülmeye başlar. Ateşin aralıklı ve hafif derecelerde yükselmesi, vücutta kırgınlık hissedilmesi ve boğazda hafif bir acının duyulması gibi şikayetler oluşur. Hastanın bağışıklık sistemi güçsüzse ishal ve mide bulantısı gibi semptomlar da eşlik edebilir.
  • 6. Gün: Boğazda duyulan acı duyumu artış gösterir. Meydana gelen tahrişe bağlı olarak yemek yerken güçlük çekilmesi, sesin değişmesi, konuşurken acının artması ve yutkunmada zorluk gibi şikayetler ortaya çıkabilir. Hareket ederken eklemlerde ağrı hissedilmesi, ishal, baş ağrısı, kuru öksürük, mide bulantısı, kusma ve soluk alıp verirken zorlanma gibi şikayetler de bu süreçte kendini göstermeye başlar.
  • 8. Gün: Yüksek ateş şikayeti bu süreçte ortaya çıkar. Hastaların ateşi genel olarak 38 derecede seyreder ve düşüş göstermez. Öksürükle birlikte balgam çıkarılması, mide bulantısı görülen hastalarda kusma şikayetinin oluşması, baş ve vücutta duyulan diğer ağrıların şiddetlenmesi gibi belirtiler görülmektedir. Aynı zamanda nefes darlığının hissedilmesi ve göğüs ağrıları da bu süreçte kendini göstermektedir.
  • 14. Gün: Hastada görülen tüm şikayetler büyük oranda artış gösterir ve nefes darlığı hayli ilerler. Bağışıklık sisteminin güçsüz olduğu vakalarda damar içi pıhtılaşmalar, cilt lezyonları, şiddetli kusma, parmak uçları ve dudaklarda morluk ya da mavileşme görülür. Ağrı duyumu ve bitkinlik çok şiddetli hale geldiği için hasta kendi bakımını üstlenemez.

Hastaların bir kısmı koronavirüsü hafif semptomlarla ve ayakta atlatsa da, risk grubunda bulunan kişiler için böbrek yetmezliği, zatürre, akut solunum yetersizliği ve ölüm gibi ciddi komplikasyonların görülme riski bulunmaktadır.

Kanser, diyabet, böbrek hastalığı, kalp hastalığı ve kronik akciğer hastalığı bulunan kişiler risk grubunda yer almaktadır.

Aynı zamanda 60 yaşının üzerinde olan ya da  bağışıklık sistemi güçsüz olan kişiler için de hayati risk bulunmaktadır. Bu nedenle corona belirtileri görülmeye başladığında vakit kaybetmeden bir uzmana danışılması ve korona antijen testi ya da antikor testi yaptırılması gerekmektedir.

Covid-19 Belirtilerinin Görülmesi Halinde Ne Yapılmalıdır?

Koronavirüs belirtileri gösteren kişilerin öncelikle yakın zaman içerisinde kişisel hijyen kurallarına uyup uymadığı, seyahat edip etmediği, hasta kişilerle doğrudan ya da ortak nesneler aracılığıyla temasta bulunup bulunmadığı gibi durumları değerlendirmesi gerekir.

Bu değerlendirme sonucunda risk taşıyan hastalar ise şu kurallara uymalıdır:

  • Kişinin kendini izole etmesi ve kendisinde gördüğü korona belirtilerini gözlemlemesi,
  • Tıpkı grip ve soğuk algınlığında olduğu gibi kişinin bağışıklık sistemini güçlendirmesi için yeterli su içmesi, sigara kullanımından kaçınması, odanın sık sık havalandırılması, dengeli beslenmesi, düzenli uyuması, uzun süre hareketsizlikten kaçınması, kişisel hijyen kurallarına uyması ve yeterince istirahat etmesi,
  • Maske kullanmadan diğer kişilerle iletişim kurulmaması ve sosyal mesafe kurallarına uyulması,
  • Ortak eşya ve yaşam alanlarının kullanımından kaçınılması,
  • Ellerin sık sık yıkanması ve kıyafetlerin uzun süre giyilmemesi,
  • Ateş yükselmesi, kuru öksürük ve yoğun bir bitkinlik hissedilmesi halinde ALO 184 Korona Danışma Hattı arayarak tıbbi yardım alınması,
  • Sağlık kuruluşuna başvurulması için yönlendirme yapılması halinde eldiven ve tıbbi maske kullanarak en yakın hastaneye gidilmesi,
  • Test sonuçları alınana kadar kişisel izolasyon kurallarına uygunluğun sürdürülmesi,
  • Covid-19 testler yapıldıktan sonra pozitif çıkması halinde hekim önerilerin büyük bir titizlikle uygulanması, negatif çıkması halinde ise virüsten korunmak için alınan tedbirlerin devam ettirilmesidir.

Korona belirtileri, mevsimsel gripler ve soğuk algınlığı ile benzer semptomlar göstermektedir. Bu nedenle hastada görülen belirtiler kesinlikle Covid-19 virüsü taşıdığı anlamına gelmemektedir. Virüsün yayılma ve bulaşma oranını azaltmak için doğrudan sağlık kuruluşlarına başvurulması yerine Korona Danışma Hattı’nın kullanılması tüm insanlar için risk oranını düşürecektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Koronavirüs belirtileri varsa test yapılmalı mıdır?

Kişide görülen her belirti koronavirüs olduğu anlamına gelmez. Ancak virüs olup olmadığından emin olmak için mutlaka test yapılması gerekmektedir.

Kimler koronavirüs riski taşıyor?

Her insan koronavirüs riski taşımaktadır. Ancak, her insan hastalık belirtisi göstermeyebilir. Hastalığa kapılan her insan, ağır hastalık geçireceği anlamına gelmez.

Covid-19 test sonucu pozitif çıkarsa ne yapılmalıdır?

Covid-19 testi sonucu pozitif çıktıysa, kesin tanı için bilgisayarlı tomografi yöntemi ile taranması tavsiye edilmektedir. Bulgularında da belirtilere rastlanmışsa, kişiye gerekli bilgilendirme yapılmalı, uygun tedavi planı oluşturulmalı, karantinaya alınmalı ve derhal tedaviye başlanmalıdır.